Drewno do sauny – jaki gatunek wybrać?

Jakie drewno do sauny – krótka odpowiedź

Najlepsze drewno do sauny to drewno iglaste lub liściaste o niskiej gęstości, bez żywicy na ławach, suszone komorowo i bez lakieru. W praktyce na ściany i sufit sprawdzają się świerk lub sosna skandynawska, hemlock i cedr kanadyjski, na ławy – abachi, osika, hemlock lub cedr, a na elewację sauny ogrodowej – termodrewno albo cedr.

Pytanie „jakie drewno do sauny” ma więc kilka odpowiedzi, bo każda część kabiny pracuje inaczej. Ściany mają być stabilne i dobrze izolować. Ławy dotykają skóry, więc nie mogą parzyć ani wydzielać żywicy. Elewacja musi wytrzymać deszcz, mróz i słońce.

Porównanie gatunków drewna do sauny

Gatunki różnią się przede wszystkim gęstością, która decyduje o tym, jak mocno drewno nagrzewa się w dotyku. Im lżejsze drewno, tym mniej ciepła oddaje skórze. Wartości gęstości są orientacyjne – zależą od partii i wilgotności drewna.

Gatunek	Gęstość (orient.) i nagrzewanie w dotyku	Żywica	Zapach	Kolor	Zastosowanie	Trwałość na zewnątrz
Świerk skandynawski	ok. 430–470 kg/m³, umiarkowane	tak, w sękach i pęcherzach	delikatny, żywiczny	jasnokremowy, z czasem żółknie	ściany, sufit, elewacja z ochroną	średnia – wymaga impregnacji
Sosna skandynawska	ok. 470–520 kg/m³, umiarkowane	tak, więcej niż w świerku	wyraźny, żywiczny	jasnożółty, z czasem miodowy	ściany, sufit, elewacja z ochroną	średnia – wymaga impregnacji
Osika	ok. 420–480 kg/m³, niskie	brak	praktycznie bezwonna	bardzo jasny, jednolity	ławy, oparcia, ściany	niska – drewno do wnętrz
Cedr kanadyjski	ok. 350–390 kg/m³, bardzo niskie	brak żywicy, naturalne olejki	intensywny, korzenny	od miodowego do czerwonobrązowego	ściany, ławy, elewacja	wysoka – naturalnie odporny na grzyby
Hemlock (w handlu często „jodła kanadyjska”)	ok. 450–500 kg/m³, niskie do umiarkowanego	brak	neutralny	jasny, beżowy, równe usłojenie	ściany, ławy, sauny infrared	średnia – raczej wnętrza
Termodrewno	ok. 380–450 kg/m³ (lżejsze od surowca), niskie	śladowa – wytapia się w obróbce	lekko „wędzony”, słabnie z czasem	od karmelowego do ciemnobrązowego	elewacja, ściany, akcenty, ławy	wysoka – stabilne i odporne na wilgoć
Abachi	ok. 350–400 kg/m³, bardzo niskie	brak	bezwonne	jasnożółty	ławy, zagłówki	niska – tylko wnętrza
Lipa (wiedza ogólna)	ok. 500–550 kg/m³, umiarkowane	brak	delikatny, miodowy	jasny, kremowy	ławy, oparcia	niska – tylko wnętrza

Lipa nie należy do naszej standardowej oferty – podajemy ją jako popularny w branży gatunek na ławy, żeby porównanie było pełne.

Gatunki z bliska – co warto wiedzieć

Świerk skandynawski

Świerk skandynawski to klasyczne drewno sauny fińskiej: lekkie, jasne i stosunkowo przystępne cenowo. Rośnie wolno w chłodnym klimacie, więc ma gęste słoje i jest stabilny. Ma sęki i może miejscowo wydzielać żywicę, dlatego dobrze sprawdza się na ścianach i suficie, a gorzej na ławach.

Sosna skandynawska

Sosna skandynawska to drugie klasyczne drewno saun fińskich: nieco cięższa i bardziej żywiczna od świerku, o cieplejszym, żółtawym odcieniu i wyraźnym zapachu. Wolny wzrost w chłodnym klimacie daje gęste słoje i dobrą stabilność. Stosujemy ją na ściany i sufity; na ławy lepsze są gatunki bez żywicy.

Osika

Osika to drewno liściaste bez żywicy, które w dotyku pozostaje chłodniejsze od świerku. Jest bardzo jasna, gładka i praktycznie bezwonna, dlatego wybierają ją osoby wrażliwe na zapachy. Pytanie „osika czy świerk do sauny” ma prostą odpowiedź: świerk na ściany, osika na ławy i oparcia – albo osika wszędzie, jeśli zależy Ci na jednolitym, jasnym wnętrzu bez sęków.

Cedr kanadyjski

Cedr do sauny to wybór premium: najlżejszy z popularnych gatunków, z naturalnymi olejkami, które chronią go przed grzybami. Ma ciepły, czerwonobrązowy kolor i wyraźny zapach, który uwalnia się przy każdym nagrzaniu. Sprawdza się na ścianach, ławach i elewacji. Zapach jest intensywny – warto go powąchać przed decyzją, bo nie każdemu odpowiada.

Hemlock (w handlu często „jodła kanadyjska”)

Hemlock, w Polsce sprzedawany często pod nazwą handlową „jodła kanadyjska”, to jasne drewno z Ameryki Północnej o równym usłojeniu, prawie bez sęków i bez żywicy. Hemlock – sauna na podczerwień i nowoczesne sauny fińskie – to częste połączenie, bo daje spokojny, jednolity wygląd i nie pachnie intensywnie. Nadaje się na ściany i ławy.

Abachi

Abachi to lekkie drewno tropikalne z Afryki Zachodniej, bez żywicy i praktycznie bez zapachu. Ma bardzo małą gęstość, więc nawet w gorącej saunie pozostaje przyjemne w dotyku. Stosujemy je na ławy i zagłówki, m.in. w zestawach do samodzielnego montażu.

Termodrewno

Termodrewno to zwykłe drewno (najczęściej świerk, sosna lub osika) wygrzane w wysokiej temperaturze bez dostępu tlenu. Obróbka obniża zdolność wchłaniania wody, usuwa żywicę i nadaje ciemny kolor w całym przekroju. Termodrewno to w saunie ogrodowej najczęściej elewacja i taras, a we wnętrzu – efektowne akcenty lub cała kabina w ciemnym stylu. Jest nieco bardziej kruche od surowca, więc wymaga starannego montażu.

Drewno na ściany, ławy i elewację sauny ogrodowej

Każda strefa sauny ma inne wymagania, więc najlepsze kabiny łączą dwa lub trzy gatunki.

Ściany i sufit

Na ściany i sufit wybiera się drewno stabilne wymiarowo, o niskiej przewodności cieplnej: świerk lub sosnę skandynawską, hemlock, cedr albo osikę. Za boazerią znajduje się izolacja i paroizolacja – to one odpowiadają za szybkie nagrzewanie, drewno odpowiada za klimat i wygląd.

Ławy do sauny – z jakiego drewna?

Ławy do sauny robi się z drewna bez żywicy i z jak najmniejszą liczbą sęków: z abachi, osiki, hemlocka lub cedru, a w branży także z lipy. Siedzisko ma kontakt ze skórą w temperaturze 70–110°C, więc liczy się niska gęstość i gładka, oszlifowana powierzchnia. Listwy mocuje się od spodu, żeby metalowe wkręty nie dotykały ciała. Ławy łatwo wymienić lub wyszlifować – to element, który zużywa się najszybciej.

Elewacja sauny ogrodowej

Na elewację sauny ogrodowej najlepiej sprawdza się termodrewno lub cedr kanadyjski, bo dobrze znoszą wilgoć i zmiany temperatury. Świerk także może być na zewnątrz, ale wymaga regularnej impregnacji preparatami do drewna zewnętrznego. W saunie beczkowej drewno pracuje dodatkowo jako konstrukcja nośna, więc liczy się też jego stabilność wymiarowa. Więcej o konstrukcjach na zewnątrz przeczytasz na stronie o saunach zewnętrznych.

Sęki i żywica – na co uważać

Sęki i żywica nie dyskwalifikują drewna, ale ich miejsce jest na ścianach, a nie na ławach. W temperaturze powyżej 70°C żywica może się wytapiać i tworzyć lepkie, gorące krople. Sęki nagrzewają się mocniej niż otaczające drewno i z czasem mogą wypadać.

• Na ławy wybieraj drewno bez sęków i bez żywicy (klasa najwyższa lub drewno bezsęczne).
• Na ściany wystarczy drewno z małymi, zdrowymi sękami zrośniętymi.
• Przy piecu unikaj desek z pęcherzami żywicznymi – to najgorętsza strefa kabiny.
• Wycieki żywicy usuwaj po ostygnięciu – zeskrob zaschniętą żywicę plastikową szpachelką, a ślad przeszlifuj.

Deska do sauny – profil, grubość i wilgotność

Deska do sauny to najczęściej boazeria profilowana na pióro-wpust o grubości ok. 12,5–15 mm na ściany wewnętrzne. Na ławy stosuje się listwy o grubości ok. 25–28 mm, z zaokrąglonymi krawędziami i szczelinami ok. 1 cm, które pozwalają drewnu oddychać i odprowadzać pot.

• Wilgotność drewna: ok. 10–12{f95a3d368b6fbf37f8257db9975608b4a84378b9b87f9a229de01fc3adf29f2f}, suszone komorowo – drewno zbyt mokre pęka i wypacza się po pierwszych nagrzaniach.
• Montaż pionowy czy poziomy: to głównie kwestia estetyki; poziomy montaż optycznie poszerza kabinę.
• Szczelina wentylacyjna: między paroizolacją a boazerią zostawia się ok. 1–2 cm przestrzeni na łatach, żeby drewno schło od tyłu.
• Klasa drewna: na ściany wystarczy klasa z drobnymi, zdrowymi sękami; na ławy i oparcia wybiera się drewno bezsęczne.
• Ściany sauny ogrodowej: grubość bali lub ścian warstwowych z izolacją dobiera się w projekcie – zależy od tego, czy sauna ma działać także zimą.

Impregnacja drewna w saunie – czym (nie) zabezpieczać

Impregnacja drewna w saunie wewnątrz gorącej kabiny jest zwykle zbędna, a zwykłe lakiery i impregnaty są wręcz szkodliwe. W temperaturze 70–110°C mogą się rozmiękczać, wydzielać zapach i opary, a powierzchnia lakierowana nagrzewa się i staje się śliska.

Czego nie stosować we wnętrzu

• lakierów, lakierobejc i lazur przeznaczonych do mebli lub elewacji,
• impregnatów grzybobójczych do drewna konstrukcyjnego,
• olejów spożywczych – jełczeją i brzydko pachną,
• preparatów na bazie rozpuszczalników.

Co można stosować

• Nic – surowe, oszlifowane drewno to standard w saunie fińskiej.
• Preparaty przeznaczone do saun (np. na bazie parafiny) – cienko, głównie na ławy i oparcia, żeby ograniczyć wchłanianie potu. Zawsze według instrukcji producenta i z zachowaniem czasu schnięcia.
• Ścianki przy wiadrze i pod ławami można zabezpieczyć preparatem do saun, bo tam drewno najczęściej moczy się wodą.

Elewacja – tu impregnacja jest konieczna

Na zewnątrz drewno potrzebuje ochrony przed wilgocią i promieniowaniem UV: oleju lub lazury do drewna zewnętrznego. Nawet termodrewno i cedr bez ochrony UV z czasem srebrzeją – to naturalny proces, nie wada, ale jeśli chcesz zachować kolor, odnawiaj powłokę zwykle co 1–3 lata, zależnie od nasłonecznienia.

Pielęgnacja drewna w saunie

Najważniejsza zasada pielęgnacji to sucha i przewietrzona sauna po każdym seansie. Kilka nawyków wydłuża życie drewna o lata:

1. Siadaj zawsze na ręczniku – pot to główna przyczyna ciemnych plam na ławach.
2. Po seansie zostaw uchylone drzwi i włączoną wentylację, aż drewno wyschnie.
3. Raz na kilka tygodni przetrzyj ławy wodą z łagodnym środkiem do drewna lub do saun.
4. Przebarwienia usuwaj papierem ściernym o gradacji ok. 120–180, zawsze wzdłuż włókien.
5. Nie polewaj ścian wodą z olejkami – olejki dodaje się tylko do wody na kamienie, w małej ilości.

Szczegółowy plan czyszczenia znajdziesz we wpisie Jak dbać o saunę: czyszczenie, konserwacja i pielęgnacja drewna.

Jak dobieramy drewno w Sauna Sedo

Drewno dobieramy do typu sauny, miejsca montażu i stylu wnętrza, a elementy przygotowujemy we własnej stolarni pod Białymi Błotami koło Bydgoszczy. Pracujemy na świerku i sośnie skandynawskiej, osice, abachi, cedrze kanadyjskim, hemlocku (w handlu często „jodła kanadyjska”) i termodrewnie.

• Sauna w łazience lub piwnicy – zwykle świerk, sosna lub hemlock na ściany i abachi lub osika na ławy; zobacz sauny fińskie.
• Sauna na podczerwień – hemlock lub cedr, bo dobrze współgrają z łagodnym ciepłem promienników.
• Sauna ogrodowa – termodrewno lub cedr na zewnątrz, jasne drewno w środku; przykłady znajdziesz w realizacjach.

Nie wiesz, który wariant wybrać? Opisz nam miejsce i oczekiwania przez formularz kontaktowy – przygotujemy bezpłatną wycenę z doborem drewna i pieca, a na życzenie projekt 3D. Odpowiadamy w 1 dzień roboczy. O doborze ogrzewania przeczytasz w poradniku Piec do sauny – rodzaje i dobór mocy.